ข้ามไปยังเนื้อหา
Rotkhaya

ความรู้รถเก็บขยะและรถกวาดถนนสำหรับท้องถิ่นไทย

ข้อมูลรถขยะ โคราช ปริมาณขยะและความต้องการรถใหม่

สรุปสั้น

**คำตอบสั้น** รายงานเดือนมกราคม ๒๕๖๙ ระบุว่าขยะของเทศบาลนครนครราชสีมามีมากกว่าสองร้อยตันต่อวัน และเมื่อรวมขยะจากท้องถิ่นโดยรอบอยู่ที่ราวสี่ร้อยห้าสิบตันต่อวัน การประเมินว่าต้องเพิ่มรถในเขตเทศบาลกี่คันต้องใช้ข้อมูลน้ำหนักต่อเที่ยว เวลาวิ่ง และจำนวนรถที่พร้อมใช้งานในเส้นทางเดียวกัน

ปริมาณขยะเมืองโคราชครอบคลุมพื้นที่ใด

สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครราชสีมาเผยแพร่ข้อมูลเมื่อวันที่ ๒๕ มกราคม ๒๕๖๙ ระบุว่าขยะของเทศบาลนครนครราชสีมามีมากกว่าสองร้อยตันต่อวัน ขณะที่ปริมาณรวมราวสี่ร้อยห้าสิบตันต่อวันครอบคลุมทั้งเขตเทศบาลนครและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยรอบ ตัวเลขรวมใช้มองภาระการจัดการขยะร่วมกันได้ ส่วนการวางรอบเก็บตามถนนและชุมชนของเทศบาลควรตั้งต้นจากปริมาณในเขตที่รถเทศบาลรับผิดชอบ [ข้อมูลสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครราชสีมา](https://nakhonratchasima.prd.go.th/th/content/category/detail/id/33/iid/469193)

รายงานฉบับเดียวกันกล่าวถึงการจ้างเอกชนขนขยะจากทั้งในและนอกเขตไปกำจัดภายนอกพื้นที่ และกล่าวถึงขยะเก่าที่สะสมอยู่เดิมด้วย เมื่อนำข้อมูลไปทำบัญชี ควรมีช่องกำกับว่าตัวเลขใดเป็นขยะที่เกิดขึ้นต่อวัน ตัวเลขใดเป็นงานขนย้ายออกจากพื้นที่ และตัวเลขใดเป็นยอดสะสม ขยะที่เพิ่งเก็บจากชุมชนอาจถูกชั่งอีกครั้งในขั้นขนต่อได้ หากจะรวมยอดจากหลายจุดจึงควรเทียบวันที่ แหล่งที่มา และปลายทางเพื่อหลีกเลี่ยงการนับขยะชุดเดียวกันซ้ำ

ตัวเลขจากรายงานช่วยกำหนดขอบเขตการวิเคราะห์ในช่วงเวลาที่รายงาน หากต้องการดูว่าขยะเพิ่มหรือลด ควรใช้ข้อมูลชั่งที่เปรียบเทียบพื้นที่เดียวกัน เก็บด้วยวิธีเดียวกัน และระบุช่วงวันที่ชัดเจน ยอดในเขตเทศบาลของเดือนหนึ่งจึงควรเทียบกับยอดในเขตเทศบาลของเดือนอื่น พร้อมดูจำนวนวันเก็บของแต่ละช่วง หากวันหยุดทำให้เลื่อนรอบเก็บ ขยะที่ชั่งได้ในวันถัดไปอาจรวมขยะจากหลายวัน การดูยอดรายสัปดาห์ควบคู่กับยอดรายวันจะช่วยให้ตีความการเปลี่ยนแปลงได้ตรงขึ้น

คำนวณภาระรถจากข้อมูลรายเที่ยวอย่างไร

เริ่มจากบันทึกน้ำหนักรถก่อนและหลังบรรทุกเพื่อหาน้ำหนักขยะสุทธิต่อเที่ยว แล้วจับคู่กับสายเก็บ จุดถ่าย และช่วงเวลาของเที่ยวเดียวกัน หากรถคันหนึ่งทำหลายเที่ยวในวันเดียว ให้รวมเฉพาะเที่ยวที่รถปฏิบัติงานเสร็จจริง แยกเที่ยวที่ต้องเปลี่ยนรถกลางทางและวันที่งดวิ่งไว้ด้วย เมื่อนำข้อมูลมาดูรายสาย จะเห็นว่าขนาดรถเท่ากันอาจทำงานได้ต่างกันเพราะระยะทาง จำนวนจุดแวะ และเวลารอที่ปลายทาง

วิธีประมาณเบื้องต้นคือหารปริมาณขยะของสายเก็บด้วยน้ำหนักสุทธิต่อเที่ยวที่รถประเภทนั้นบรรทุกได้จริง แล้วปัดขึ้นเป็นจำนวนเที่ยวที่ต้องจัด จากนั้นเทียบกับเที่ยวที่รถแต่ละคันทำได้ภายในกะและจำนวนรถที่ออกงานพร้อมกันได้ในวันเดียว ควรคำนวณทั้งวันทั่วไปและวันที่มีขยะมาก แล้วตรวจว่าการเพิ่มเที่ยวจะยังอยู่ในเวลาที่จุดถ่ายรับขยะหรือไม่ ถ้าจุดถ่ายปิดก่อนรถกลับถึง แม้ตารางเดินรถจะยังมีเวลาเหลือก็อาจเพิ่มเที่ยวไม่ได้

เมื่อใช้ค่าจากแผนจัดหารถ ควรให้หน่วยตรงกับสิ่งที่ต้องการคำนวณ แผนปีงบประมาณ ๒๕๖๙ ระบุรถยกถังหนึ่งคันพร้อมถังที่มีความจุอย่างน้อยแปดลูกบาศก์เมตร หน่วยนี้วัดพื้นที่บรรจุ น้ำหนักต่อเที่ยวต้องตรวจจากผลชั่งและพิกัดบรรทุก ขยะที่มีความชื้นมากกับขยะที่กินพื้นที่แต่มีน้ำหนักเบาจะใช้พื้นที่และพิกัดบรรทุกต่างกัน หากเปลี่ยนประเภทรถในการคำนวณ ควรใช้ค่าจากรถประเภทเดียวกันในงานที่ใกล้เคียงกัน [แผนการดำเนินงานของเทศบาลนครนครราชสีมา](https://www.koratcity.go.th/wp-content/uploads/2025/11/%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99-%E0%B8%9B%E0%B8%B5-2569.pdf)

ข้อมูลแบบใดช่วยตัดสินใจว่าควรเพิ่มรถ

ก่อนสรุปว่าต้องเพิ่มรถ ให้เทียบบันทึกงานค้างกับสาเหตุในแต่ละวัน ถ้ารถต้องหยุดซ่อมบ่อย ให้ดูว่ารอบที่ขาดกระทบสายเก็บใดและมีรถคันอื่นวิ่งทดแทนได้กี่เที่ยว ถ้ารถออกงานครบแต่กลับมาช้า ให้แยกเวลาที่ใช้เก็บตามจุด เวลาขับไปปลายทาง และเวลารอถ่ายขยะ รถเพิ่มอาจช่วยเมื่อรถที่พร้อมใช้งานยังทำเที่ยวได้ไม่พอ ส่วนปัญหาคิวปลายทางควรประเมินว่าจุดถ่ายรองรับเที่ยวเพิ่มได้ในช่วงเวลาใด

ควรดูวันที่เกิดภาระสูงซ้ำ ๆ ควบคู่กับวันปกติ เช่น วันที่มีงานในพื้นที่หรือวันที่ตรงกับรอบเก็บหลังวันหยุด หากขยะค้างในสายเดิมต่อเนื่องแม้ปรับตารางแล้ว ให้ประเมินก่อนว่าต้องการรถสำหรับเพิ่มรอบหรือทดแทนคันที่หยุดซ่อม ระหว่างประเมินควรตรวจด้วยว่ารถที่เลือกเข้าถึงจุดเก็บได้จริง และมีเจ้าหน้าที่พร้อมออกกะในช่วงที่ต้องเพิ่มเที่ยว ทั้งสองเงื่อนไขมีผลกับกำลังเก็บขนที่ใช้งานได้จริง

สำหรับข้อมูลสาธารณะที่อ้างถึงในบทความนี้ สรุปได้ว่าภาระขยะในเขตเทศบาลเป็นส่วนหนึ่งของปริมาณรวมจากพื้นที่โดยรอบ และเทศบาลมีรายการรถยกถังในแผนปีงบประมาณ การระบุจำนวนรถใหม่ที่เหมาะสมต้องมีข้อมูลเพิ่มอย่างน้อยในระดับสายเก็บและรายเที่ยว เมื่อเผยแพร่ผลประเมิน ควรระบุช่วงวันที่ ขอบเขตพื้นที่ ปริมาณที่นำมาคำนวณ และจำนวนรถที่ออกงานได้จริงไว้ด้วย ผู้อ่านจะตรวจได้ว่าตัวเลขใช้กับงานเก็บในเขตหรืองานขนต่อไปยังสถานที่กำจัด