ตัวเลขขยะของพะเยาบอกอะไร
สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ ๒ รายงานว่า ในปี ๒๕๖๗ จังหวัดพะเยามีขยะมูลฝอยเกิดขึ้น ๒๔๗.๘ ตันต่อวัน และคัดแยกนำกลับมาใช้ประโยชน์ ๑๔๑.๑ ตันต่อวัน ส่วนที่รายงานว่าขนไปกำจัดมี ๑๐๖.๘ ตันต่อวัน ตัวเลขเหล่านี้ผ่านการปัดเศษตามที่แสดงในรายงาน ประเด็นสำคัญสำหรับผู้จัดรถคือยอดขยะเกิดขึ้นรวมสิ่งที่มีการคัดแยกแล้ว ขณะที่ยอดขนไปกำจัดสะท้อนงานอีกช่วงหนึ่งของระบบ ทั้งสองยอดจึงตอบคำถามคนละเรื่อง [รายงานสถานการณ์คุณภาพสิ่งแวดล้อมของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่สอง](https://epo02.pcd.go.th/th/view/?file=oJM3MRkjoF5aZ3D2nGM4BUNjoGI3Zxj2oGqaBKDmnGq4ZKNloGO3A0jkoGIaZaDjnGW4YKNloGO3A0jloGMaAUDlnGM4A3N5oGA3A0jkoGWaZUD3nGS4AKNloGO3ZxjgoJIaoUEcnJM4Y3OyoJk3nHkzoF9aqKEcnGO4AKNkoF93MRkuoJ9aoUEjnKI4YjWewEb3QWewEb3Q&n=%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C%E0%B8%9B%E0%B8%B5+2567+%28final%29&t=GTMgq2qxqS9cMUug)
เมื่อนำข้อมูลไปทำแผนระดับเทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล ให้ระบุว่ารับผิดชอบขยะส่วนใด พื้นที่ใด และใครเป็นผู้ขน หากเทศบาลส่งขยะผ่านจุดพักแล้วมีรถอีกชุดขนต่อ น้ำหนักบนรถทั้งสองช่วงเป็นงานขนคนละช่วงของขยะกองเดียวกัน การรวมใบชั่งโดยไม่แยกช่วงจะทำให้ยอดขยะในพื้นที่สูงเกินจริง แต่หากจะจัดรถให้ทั้งสองช่วง ก็ยังต้องคำนวณเวลาและกำลังรถแยกกัน
ตัวเลขในรายงานเป็นข้อมูลของปีที่ระบุ ส่วนการวางแผนรถให้ใช้ใบชั่งช่วงปัจจุบันเทียบด้วย เมื่อปริมาณปลายทางเปลี่ยน ให้ตรวจว่ามีการเปลี่ยนขอบเขตบริการ วันเก็บ หรือวิธีคัดแยกพร้อมกันหรือไม่ จุดที่ขยะตกค้างอาจเกิดจากรถเสีย เที่ยวลงขยะใช้เวลานาน หรือพื้นที่ไม่มีรอบบริการเพียงพอ การแยกสาเหตุเหล่านี้ช่วยกำหนดได้ว่าต้องจัดรถเพิ่ม ปรับเส้นทาง หรือเปลี่ยนเวลาทำงาน
บันทึกภาระงานของรถเป็นรายเที่ยว
เริ่มจากจับคู่ใบชั่งขาเข้าที่มีขยะกับใบชั่งรถหลังเทขยะ เพื่อหาน้ำหนักสุทธิของเที่ยวเดียวกัน บันทึกทะเบียนรถ สายเก็บ วันที่ จำนวนจุดรับ ประเภทขยะ และปลายทางกำกับ หากต้องใช้ค่าน้ำหนักรถเปล่าจากทะเบียนประวัติ ให้ตรวจว่ารถยังมีอุปกรณ์และสภาพการจัดวางเหมือนวันที่บันทึกน้ำหนัก สำหรับเที่ยวที่ไม่มีใบชั่ง ให้ทำเครื่องหมายว่าเป็นข้อมูลขาดและระบุวิธีประมาณแยกไว้
บันทึกเวลาออกจากอู่ เริ่มเก็บ เสร็จจากจุดสุดท้าย ถึงจุดชั่ง เทขยะเสร็จ และกลับเข้าพื้นที่บริการ เวลาเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าชั่วโมงงานไปอยู่กับการเก็บหน้าบ้าน การเดินทาง หรือการรอเท หากรถมีที่ว่างในตัวถังแต่รอบทำงานจบช้าเพราะคิวปลายทาง การเพิ่มความจุอย่างเดียวอาจไม่ทำให้รถกลับมารับรอบถัดไปทัน ให้ลองเทียบผลของการขยับเวลาออกจากอู่กับเวลาที่ยังคงต้องใช้ในช่วงเก็บจริง
แยกวันที่เดินรถตามปกติออกจากวันที่มีงานเพิ่มและวันที่รถหยุดซ่อม ตรวจรายสายว่าความจุเต็มก่อนถึงน้ำหนักบรรทุกที่ใช้ได้ หรือถึงพิกัดน้ำหนักทั้งที่ยังมีที่ว่าง ข้อมูลสองกรณีนี้นำไปสู่ข้อกำหนดตัวถังต่างกัน ขยะที่มีน้ำหนักมากต้องเผื่อน้ำหนักตัวถังและอุปกรณ์ ขณะที่สายที่มีขยะกินพื้นที่อาจต้องพิจารณารูปแบบการบรรทุกและปริมาตรที่ใช้งานได้จริง
ใช้ข้อมูลตัดสินใจเรื่องรถใหม่
นำปริมาณขยะที่ต้องเก็บในวันงานมากมาหารด้วยน้ำหนักสุทธิที่รถบรรทุกได้จริงอย่างปลอดภัย แล้วปัดจำนวนเที่ยวขึ้น จากนั้นใช้เวลาต่อเที่ยวและชั่วโมงทำงานที่มีเพื่อดูว่ารถแต่ละคันทำได้กี่เที่ยว ควรจัดตารางจำลองแยกตามสาย เพราะเวลาจากหลายเส้นทางอาจรวมกันบนกระดาษได้ แต่รถคันเดียวอาจไปทำงานพร้อมกันไม่ได้ หากพบงานเก็บตกค้าง ให้ระบุสายและช่วงเวลาที่กำลังรถขาดไว้ในแผน
ทำบัญชีรถพร้อมใช้งานคู่กับทะเบียนซ่อม โดยบันทึกจำนวนวันที่หยุดและงานซ่อมที่เกิดซ้ำ รถที่ทดแทนคันเดิมมีหน้าที่คืนเที่ยวที่ขาดจากการจอดซ่อม ส่วนรถที่เพิ่มเข้ามาควรมีภาระงานที่ระบุได้ เช่น งานจากพื้นที่ขยายบริการหรือเที่ยวที่แผนเดิมจัดลงไม่ได้ เมื่อปรับเส้นทางแล้ว ให้วัดเวลาซ้ำเพื่อดูว่ากำลังรถที่คืนมาพอหรือยัง หากรถไปถึงจุดรับไม่ได้ ให้ระบุข้อจำกัดทางเข้าและจุดกลับรถก่อนกำหนดขนาดตัวถัง
เอกสารเสนอจัดหาควรแสดงใบชั่ง ตารางเวลา รายการรถที่พร้อมเดินงาน และสมมติฐานวันที่ใช้ประเมินประกอบกัน ทีมเก็บขนตรวจได้จากข้อมูลชุดเดียวกันว่ารถใหม่ต้องรับงานสายใด บรรทุกได้เท่าใดต่อเที่ยว และต้องมีรถสำรองให้บริการช่วงใด เมื่อทดลองใช้งานจริง ให้นำเที่ยวที่ทำได้ เวลากลับถึงอู่ และจุดตกค้างมาเทียบกับแผน วิธีนี้ใช้ตรวจได้ทั้งก่อนจัดหาและหลังเริ่มใช้รถในพื้นที่พะเยา