ข้ามไปยังเนื้อหา
Rotkhaya

ความรู้รถเก็บขยะและรถกวาดถนนสำหรับท้องถิ่นไทย

ข้อมูลรถขยะ พิษณุโลก ปริมาณขยะและความต้องการรถใหม่

สรุปสั้น

**คำตอบสั้น** ตารางในรายงานของสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่าจังหวัดพิษณุโลกมีขยะมูลฝอยเกิดขึ้นเฉลี่ย 857 ตันต่อวันในปี 2566 การประเมินรถใหม่ของเทศบาลนครพิษณุโลกต้องใช้น้ำหนักขยะที่เก็บจริงในเขตเทศบาลร่วมกับจำนวนเที่ยวและความพร้อมของรถเดิม

ตัวเลขปริมาณขยะครอบคลุมพื้นที่ใด

ตารางปริมาณขยะในรายงานประเด็นการพัฒนาจังหวัดระบุว่าปี 2565 จังหวัดพิษณุโลกมีขยะมูลฝอยเกิดขึ้น 846 ตันต่อวัน และปี 2566 อยู่ที่ 857 ตันต่อวัน ผลต่างตามตารางเท่ากับ 11 ตันต่อวัน ตัวเลขนี้ใช้บอกความเปลี่ยนแปลงระหว่างสองปีในระดับจังหวัดได้ การสรุปว่าเส้นทางเก็บขนของเทศบาลนครต้องรับภาระเพิ่มขึ้นเท่าใดต้องใช้ข้อมูลในเขตบริการของเทศบาลเอง พร้อมระบุช่วงเวลาที่ชั่งขยะ [รายงานประเด็นพิษณุโลกเมืองใช้ประโยชน์จากขยะ](https://phitsanulok.nso.go.th/images/PHNULOKRECYCLING2.pdf)

ก่อนนำตัวเลขมาใช้ ควรอ่านชื่อรายการว่าหมายถึงขยะที่เกิดขึ้น ขยะที่รถเก็บขนได้ หรือขยะที่ปลายทางรับเข้ากำจัด ขยะที่คัดแยกไปใช้ประโยชน์กับขยะที่นำไปชั่งที่สถานีขนถ่ายอาจอยู่คนละชุดข้อมูล ส่วนเที่ยวรถที่ขนจากสถานีไปกำจัดอาจเป็นขยะชุดเดิมที่บันทึกไว้ตอนเข้าชั่ง การรวมตัวเลขข้ามขั้นจึงเสี่ยงนับซ้ำ ให้กำหนดจุดชั่งอ้างอิงและบันทึกต้นทางของเที่ยวรถไว้ด้วยทุกครั้ง

เมื่อเปรียบเทียบหลายปี ให้ตรวจหน่วยน้ำหนัก ขอบเขตพื้นที่และจำนวนวันที่บันทึกว่าตรงกันหรือไม่ ข้อมูลรายปีที่รวมวันหยุดใช้ตอบคำถามคนละอย่างกับค่าเฉลี่ยเฉพาะวันที่รถออกเก็บ หากเทียบข้อมูลก่อนและหลังเปลี่ยนพื้นที่บริการ ให้แยกเส้นทางเดิมจากเส้นทางใหม่ก่อนดูผลต่าง และเก็บช่องที่ไม่มีรายงานไว้ตามสถานะจริง เพราะวันที่ไม่มีตัวเลขอาจเกิดจากเครื่องชั่งขัดข้องหรือมีการเปลี่ยนจุดชั่ง

เก็บข้อมูลระดับเที่ยวเพื่อหาคอขวด

ชุดข้อมูลสำหรับวางแผนรถควรมีวันที่ รหัสเส้นทาง รถที่ออกเก็บ จุดเริ่มและจบเที่ยว เวลาถึงปลายทาง น้ำหนักรถตอนบรรทุกและน้ำหนักรถเปล่าที่ตรวจสอบได้ ให้หาน้ำหนักมูลฝอยสุทธิของแต่ละเที่ยวจากผลต่าง และจับเวลาแยกช่วงเก็บขน ช่วงเดินทาง ช่วงรอเข้าเท และช่วงกลับมารับเที่ยวถัดไป วิธีนี้ช่วยแยกวันที่รถเต็มตามน้ำหนักออกจากวันที่รถยังรับได้แต่ต้องจบเที่ยวเพราะเวลาไม่พอ

หากพื้นที่มีรอบรับขยะหลายประเภท ให้บันทึกประเภทขยะและจุดส่งมอบด้วย ขยะที่กินพื้นที่ตัวถังมากอาจเต็มตู้ก่อนถึงพิกัดน้ำหนัก ในขณะที่ขยะหนักอาจทำให้ถึงพิกัดก่อนตู้เต็ม การดูเอกสารน้ำหนักพร้อมข้อมูลสภาพการบรรทุกช่วยเลือกขนาดตัวถังให้สอดคล้องกับงาน ถ้าต้องประเมินระยะเวลาจอด ให้รวมเวลาจัดรถเข้าจุดรับ เวลาที่ใช้กับภาชนะ และเวลาที่รถต้องรอทางเปิด โดยเฉพาะเส้นทางที่มีช่วงเข้าออกจำกัด

บันทึกการหยุดซ่อมควรเชื่อมกับตารางเดินรถเพื่อดูว่ารถคันใดขาดรอบเพราะซ่อมและใช้รถคันไหนทดแทน เก็บจำนวนเที่ยวที่ทำเสร็จและรายชื่อจุดที่ต้องเลื่อนไปเก็บรอบหน้า หากเที่ยวที่ใช้รถสำรองยังทำเสร็จตามแผน ปัญหาอาจอยู่ที่ความพร้อมของรถประจำเส้นทาง ถ้ารถทุกคันพร้อมแต่ยังมีงานค้าง ให้ตรวจเวลารอปลายทาง เวลาปิดรับมูลฝอย และข้อจำกัดของเส้นทางก่อนสรุปว่าต้องเพิ่มรถ

ประเมินว่าควรเพิ่มรถ ทดแทนรถ หรือปรับรอบ

เริ่มจากเทียบน้ำหนักที่ต้องรับในวันที่มีภาระสูงกับน้ำหนักสุทธิที่รถขนได้จริงต่อเที่ยว นำจำนวนเที่ยวที่ทำได้ในเวลางานมาประกอบ โดยดูเวลารอและเวลาล้างรถในรอบนั้นด้วย หากเส้นทางมีจุดต่างระดับ จุดกลับรถจำกัด หรือทางเข้าที่รถขนาดใหญ่ผ่านยาก ให้คำนวณกำลังเก็บขนของเส้นทางนั้นแยก เพราะรถที่อยู่ในบัญชีอาจสับเปลี่ยนกันได้เพียงบางเส้นทาง

ตั้งกรณีเปรียบเทียบจากข้อมูลชุดเดียวกัน กรณีปรับรอบให้ดูว่าการเปลี่ยนเวลาถึงสถานีช่วยให้วิ่งเพิ่มได้จริงหรือไม่ กรณีทดแทนรถให้ดูจำนวนเที่ยวที่เสียไปเพราะรถหยุดซ่อมและเวลารออะไหล่ กรณีเพิ่มรถให้คำนวณว่ามีคนขับ ทีมเก็บขน และเวลารับขยะที่ปลายทางพอรองรับเที่ยวเพิ่มหรือไม่ ถ้าติดข้อจำกัดที่จุดเทหรือจำนวนคน ผลของการเพิ่มรถอาจต่ำกว่าที่เห็นจากความจุในเอกสาร

ข้อสรุปสำหรับเทศบาลควรระบุเส้นทางที่มีงานค้าง ช่วงเวลาที่เก็บข้อมูล และสาเหตุที่มีหลักฐานรองรับ พร้อมอธิบายว่าทางเลือกที่เสนอจะลดงานค้างได้ผ่านการเปลี่ยนแปลงส่วนใด หากยังขาดใบชั่งรายเที่ยวหรือบันทึกวันหยุดซ่อม ให้ระบุข้อมูลที่ต้องเก็บก่อนประเมินจำนวนรถเพื่อให้ตรวจสอบสมมติฐานได้