ข้ามไปยังเนื้อหา
Rotkhaya

ความรู้รถเก็บขยะและรถกวาดถนนสำหรับท้องถิ่นไทย

คิดต้นทุนรถกวาดถนนต่อกิโลเมตรขอบทาง

คิดต้นทุนรถกวาดถนนต่อกิโลเมตรขอบทาง

สรุปสั้น

**สรุปสั้น** คิดต้นทุนรถกวาดถนนต่อกิโลเมตรขอบทางโดยหารค่าใช้จ่ายในช่วงเดียวกันด้วยระยะที่กวาดเสร็จตามเกณฑ์ ก่อนเทียบซื้อกับจ้าง ให้ใช้เส้นทาง ความถี่ และคุณภาพงานระดับเดียวกัน รวมทั้งตรวจรายการที่ใบเสนอราคาครอบคลุม

รถกวาดถนนทำงานชิดขอบทางพร้อมแผนที่เส้นทางที่ใช้บันทึกระยะกวาด
รถกวาดถนนทำงานชิดขอบทางพร้อมแผนที่เส้นทางที่ใช้บันทึกระยะกวาด

วัดระยะที่กวาดเสร็จจากขอบทาง

เริ่มจากทำแผนที่รายการถนนและกำหนดว่าต้องกวาดฝั่งใดบ้าง ถนนช่วงเดียวอาจต้องกวาดสองฝั่ง ขณะที่บางช่วงอาจกำหนดเฉพาะฝั่งที่มีทางเท้าหรือจุดสะสมเศษใบไม้ ให้นับระยะขอบทางแยกฝั่งและบันทึกความถี่ตามแผน ระยะจากอู่ถึงจุดเริ่มงานและระยะไปเทเศษวัสดุควรเก็บเป็นข้อมูลเดินรถสำหรับคำนวณค่าใช้จ่ายด้วย

ระหว่างปฏิบัติงาน ให้จดช่วงที่กวาดเสร็จและช่วงที่ข้ามเพราะมีรถจอดหรือมีงานก่อสร้าง เกณฑ์รับผลงานควรระบุสภาพที่สังเกตได้ เช่น เศษวัสดุที่กำหนดถูกเก็บออกจากแนวขอบทาง และช่วงที่เข้าทำไม่ได้มีบันทึกพร้อมแผนกลับเข้าทำ หากต้องกวาดซ้ำเพื่อแก้งาน ให้รวมเวลาและค่าเดินรถที่ใช้เพิ่ม ส่วนระยะผลงานให้นับตามรอบงานที่ตรวจรับ เพื่อให้ตัวเลขสะท้อนทรัพยากรที่ใช้จริง

รวมค่าใช้จ่ายทั้งปีตามสภาพงาน

สำหรับรถที่ซื้อเอง ให้นำต้นทุนถือครองที่คำนวณบนช่วงอายุใช้งานเดียวกันมารวมกับเงินเดือนหรือค่าแรงตามเวลาที่ใช้จริง ค่าพลังงาน ค่าน้ำ อะไหล่สิ้นเปลือง ค่าเทเศษวัสดุ งานซ่อม และค่าใช้จ่ายสำหรับรถทดแทนในช่วงที่ต้องรักษารอบกวาด หากนำมูลค่าขายต่อมาคิด ให้ระบุสมมติฐานและลองคำนวณอีกครั้งเมื่อค่าดังกล่าวลดลง เพื่อดูว่าผลเปรียบเทียบเปลี่ยนเพียงใด

ระบบกวาดแต่ละแบบมีรายการสิ้นเปลืองต่างกัน เช่น แปรงข้าง แปรงหลัก ไส้กรอง หรือชิ้นส่วนที่สึกจากการสัมผัสพื้น ให้ขอรายการของรถที่พิจารณาจริงและจดชั่วโมงทำงานก่อนเปลี่ยนชิ้นส่วน หากรถใช้เวลาเติมน้ำหรือเดินทางไปจุดเทหลายครั้งในกะ ให้รวมเวลานั้นในการวางแผนกำลังคนและคำนวณต้นทุน การดูอัตราสิ้นเปลืองคู่กับผลกวาดช่วยให้เห็นส่วนต่างระหว่างเส้นทางแห้งที่มีฝุ่นกับเส้นทางที่มีใบไม้เปียกมาก

เทียบข้อเสนอซื้อ เช่า หรือจ้างกวาด

ส่งรายละเอียดเส้นทางให้ผู้เสนอใช้ร่วมกัน เช่น ระยะขอบทาง ความถี่ หน้าต่างเวลาที่เข้าทำได้ และจุดรับทิ้งเศษวัสดุ สำหรับงานซื้อ ให้ขอแยกราคารถ อุปกรณ์กวาด ชุดอะไหล่เริ่มต้น และบริการตามรอบ สำหรับงานเช่าหรือจ้าง ให้ถามว่าคนขับ น้ำ และค่าเทเศษวัสดุรวมอยู่ในรายการใด พร้อมตรวจเงื่อนไขเมื่อรถเสีย งานเลื่อน หรือมีคำขอเพิ่มเที่ยวหลังงานเทศกาล

เมื่อพบช่วงราคาโดยประมาณ ให้ขอใบเสนอราคาจากผู้ขายหรือผู้ให้บริการเพื่อยืนยันขอบเขต ยอดภาษี และระยะเวลาที่ราคามีผล กรณีที่เสนอราคาต่อกะ ให้ตรวจจำนวนกิโลเมตรขอบทางที่คาดว่าจะกวาดได้ต่อกะด้วย หากมีช่วงถนนที่จำเป็นต้องนัดเวลาปลอดรถจอดหรือมีจุดกลับรถไกล ให้ใส่ข้อมูลนั้นในใบขอราคาเพื่อให้ผู้เสนอคำนวณเวลาได้ใกล้เคียงสภาพงานจริง

ทดลองกวาดแล้วคำนวณจากผลงานที่รับได้

เลือกเส้นทางทดลองที่มีทั้งช่วงโล่งและช่วงทำงานยาก จดเวลาเริ่มและจบ เวลาที่ใช้กวาด เวลาเติมน้ำหรือไปเท และระยะขอบทางที่ผ่านการตรวจ รวมภาพจุดอ้างอิงก่อนและหลังตามเกณฑ์ที่หน่วยงานใช้ หากเปรียบเทียบรถหลายคัน ให้ใช้เงื่อนไขเท่าที่ควบคุมได้ เช่น ประเภทพื้นถนนและลักษณะเศษวัสดุ เมื่อเกิดฝนหรือมีการปิดช่องทาง ให้บันทึกไว้เพื่ออธิบายผลของกะนั้น

คำนวณต้นทุนต่อกิโลเมตรโดยนำค่าใช้จ่ายทั้งปีหารด้วยระยะขอบทางที่คาดว่าจะตรวจรับได้ในปีเดียวกัน แล้วลองเปลี่ยนจำนวนวันใช้งาน จำนวนกะ หรือระยะที่รถเข้ากวาดได้จริง หากงานกระจุกอยู่บางฤดู ให้แยกผลตามฤดูเพื่อใช้วางแผนรถและคน ผลคำนวณพร้อมตารางเวลาจะช่วยให้ฝ่ายงบประมาณเห็นว่าจำนวนเงินที่จ่ายครอบคลุมงานกวาดได้กี่รอบและยังมีถนนช่วงใดที่ต้องจัดการเพิ่ม

หากจ้างกวาดเฉพาะช่วงที่งานหนาแน่น ให้คำนวณต้นทุนส่วนที่หน่วยงานยังต้องรับเอง เช่น การตรวจงานและการประสานปิดช่องจอด ขณะเดียวกันให้ระบุว่ารถของหน่วยงานจะถูกใช้กับงานใดในช่วงนั้น การลงรายการตามผู้รับผิดชอบช่วยให้เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายของแต่ละรูปแบบได้บนขอบเขตบริการเดียวกัน