ข้ามไปยังเนื้อหา
Rotkhaya

ความรู้รถเก็บขยะและรถกวาดถนนสำหรับท้องถิ่นไทย

งานประดิษฐ์รถเก็บขยะจากโจทย์คัดแยกขยะ

งานประดิษฐ์รถเก็บขยะจากโจทย์คัดแยกขยะ

สรุปสั้น

**สรุปสั้น** งานประดิษฐ์รถเก็บขยะสำหรับโรงเรียนหรืออาคารควรเริ่มจากวัสดุที่จะเก็บและวิธีเทลงจุดพัก ใช้ถังที่ถอดได้ ทำป้ายให้มองเห็นจากด้านที่คนใช้งาน และทดลองกับวัสดุสะอาดก่อนใช้งานจริง

เลือกภารกิจเดียวให้ต้นแบบทำได้ครบ

รถเก็บขยะต้นแบบสำหรับกิจกรรมในโรงเรียนสามารถเริ่มจากการรับกระดาษแห้งและขวดเปล่าตามจุดคัดแยก จุดหมายของงานคือให้คนหนึ่งคนเข็นไปเก็บวัสดุจากจุดรับ นำไปเทลงถังปลายทาง แล้วกลับมาจอดได้โดยทำขั้นตอนเดิมซ้ำ ลองเขียนลำดับนี้ไว้ข้างภาพร่างตั้งแต่แรก จะเห็นทันทีว่ามือจับ ฝาถัง และหูหิ้วอยู่ในตำแหน่งที่ทำงานร่วมกันได้หรือไม่

สำรวจถังปลายทางและจุดจอดจริงก่อนกำหนดขนาด วัดระดับขอบถังที่ต้องยกผ่าน วัดช่องประตูพร้อมเผื่อมือคนจับรถ และดูว่าจุดจอดมีที่ให้ถอดภาชนะออกด้านข้างหรือไม่ หากทางเดินมีคนใช้สวนกัน ให้ลองกำหนดจุดหลบระหว่างรอบเก็บ แล้วนำระยะนั้นมาใช้เลือกความกว้างของฐาน การเอาถังที่มีอยู่มาวางบนรถเข็นที่หาได้อาจเป็นวิธีเริ่มต้นที่ดี หากขนาดและน้ำหนักเข้ากับงานตามข้อมูลที่วัดไว้

ถ้าวัสดุส่วนใหญ่เป็นขวดเปล่า ภาชนะควรเก็บขวดที่เด้งหรือกลิ้งได้เมื่อรถเคลื่อนผ่านรอยต่อพื้น กระดาษอาจต้องใช้ฝาปิดเพื่อป้องกันลมพัดและหลีกเลี่ยงการรับน้ำฝน งานถังสองช่องควรตรวจว่าป้ายมองเห็นได้ทั้งตอนเปิดและตอนปิดฝา หากภารกิจเปลี่ยนไปเก็บเศษอาหาร ควรออกแบบภาชนะและขั้นตอนทำความสะอาดสำหรับงานนั้นตั้งแต่ต้น เพราะของเหลวและเศษติดค้างจะเปลี่ยนวิธีใช้งานรถทั้งคัน

รถเก็บขยะต้นแบบพร้อมถังถอดได้สำหรับกระดาษและขวดเปล่า
รถเก็บขยะต้นแบบพร้อมถังถอดได้สำหรับกระดาษและขวดเปล่า

ทดลองตำแหน่งชิ้นส่วนด้วยแบบจำลองขนาดจริง

นำลังเปล่าหรือกล่องมาจำลองตำแหน่งถังและมือจับบนฐานที่จอดอยู่ แล้วให้ผู้ใช้ลองเดินเข้าหา เปิดฝา หยิบถัง และวางคืน กระดาษแข็งช่วยให้ลองย้ายตำแหน่งป้ายและช่องทิ้งได้หลายครั้งในเวลาไม่นาน เก็บแบบจำลองไว้สำหรับทดสอบระยะและท่าทาง ส่วนการทดสอบกับน้ำหนักควรใช้ฐานที่เหมาะกับงานและมีจุดยึดภาชนะแล้ว

จุดยึดถังมีงานสองอย่าง คือคุมถังให้อยู่กับฐานระหว่างเข็นและเปิดทางให้ยกออกได้เมื่อรถหยุด ลองให้ผู้ใช้ใส่ถังคืนหลังจากเทวัสดุแล้ว สังเกตว่าต้องก้มมองสลัก ต้องใช้มือค้ำฝา หรือมีช่องที่หนีบนิ้วได้หรือไม่ ถ้าป้ายต้องถูกถอดทุกครั้งที่ยกถัง ให้เปลี่ยนไปติดบนผิวที่มองเห็นจากด้านหน้าโดยไม่คลุมจุดจับ สัญลักษณ์รูปขวดและรูปกระดาษช่วยได้เมื่อผู้ใช้มีเวลาอ่านป้ายสั้น ๆ

เลือกฐานและล้อตามน้ำหนักรวมที่คาดไว้และพื้นผิวที่รถต้องผ่าน ล้อที่หมุนเปลี่ยนทิศได้ช่วยเวลาจอดเข้าช่อง แต่ควรลองว่าผู้ใช้บังคับรถให้เดินตรงผ่านแนวร่องพื้นได้สะดวกเพียงใด เมื่อต้องถ่ายวัสดุ ให้จอดบนพื้นราบและใช้วิธีคงรถให้อยู่กับที่ตามลักษณะของฐาน ระหว่างประกอบควรตรวจขอบแผ่นวัสดุ ปลายตัวยึด และส่วนที่ยื่นออกมาในแนวมือจับ เพราะผู้ใช้สัมผัสตำแหน่งเหล่านี้ซ้ำตลอดรอบเก็บ

ให้ผู้ใช้ลองเก็บและเทวัสดุจนจบรอบ

เริ่มด้วยรถเปล่าเพื่อดูการเลี้ยวและระยะหลบ จากนั้นเติมกระดาษแห้งและขวดสะอาดทีละส่วน ทดลองขณะถังทั้งสองใบมีของ และขณะมีของเพียงข้างเดียว เพราะน้ำหนักที่ไม่สมดุลเกิดขึ้นได้หลังจากเทถังใบแรก ให้สังเกตว่าถังขยับจากตำแหน่งเดิมหรือรถเอียงผิดปกติเมื่อผ่านพื้นต่างระดับ ถ้าผู้ใช้ต้องรีบจับถังหรือฝาทันทีที่หยุดรถ ให้แก้การยึดก่อนเพิ่มน้ำหนัก

การทดสอบที่แยกจากการเข็นคือการคัดแยก ให้คนที่ไม่เคยเห็นต้นแบบลองทิ้งวัสดุจากจุดยืนปกติ แล้วดูว่าผู้ใช้เลือกช่องจากรูปป้ายหรือจากตำแหน่งถัง หากต้องอ่านคำอธิบายยาว ๆ ก่อนใช้ ให้ย้ายป้ายไปชิดช่องทิ้งและเลือกตัวอย่างวัสดุที่พบในสถานที่นั้น หลังจบรอบให้ตรวจสัดส่วนวัสดุที่ลงผิดถังควบคู่กับเวลาที่ใช้ยกถังและใส่กลับเข้าฐาน

เก็บภาพร่าง ขนาดจริง รายการชิ้นส่วน และข้อสังเกตจากรอบทดสอบไว้กับชิ้นงาน ผู้รับช่วงต่อจะได้ทราบว่าถังใบใดจะเปลี่ยนทดแทนได้ จุดใดต้องตรวจเมื่อรถสั่น และต้องล้างหรือเช็ดส่วนไหนหลังจบรอบ เมื่อใช้ในพื้นที่จริง ลองทบทวนหลังผู้ใช้ทำงานไปหลายรอบ เพราะปัญหาอย่างป้ายหลุด ฝาค้าง หรือการหาที่จอดมักเห็นชัดเมื่อรถกลายเป็นส่วนหนึ่งของงานประจำ