ข้ามไปยังเนื้อหา
Rotkhaya

ความรู้รถเก็บขยะและรถกวาดถนนสำหรับท้องถิ่นไทย

ราคารถขนขยะเท่าไร คิดต้นทุนตามเส้นทางจริง

ราคารถขนขยะเท่าไร คิดต้นทุนตามเส้นทางจริง

สรุปสั้น

เวลาดูราคารถขนขยะ ให้คำนวณทั้งเงินที่ต้องจ่ายเพื่อให้รถพร้อมวิ่งและต้นทุนต่อเที่ยวหรือต่อตันบนเส้นทางจริง รถที่เก็บขยะได้มากต่อเที่ยวมีโอกาสลดรอบวิ่งไกล ส่วนเส้นทางแคบควรคิดเวลาเข้าจุดเก็บและค่ารถที่ต้องมาช่วยให้ครบ

นับเที่ยวจากงานหนึ่งกะตั้งแต่ออกจากอู่

ให้คนขับบันทึกเวลาออกจากอู่ ถึงจุดเก็บแรก ออกจากจุดเก็บสุดท้าย เข้าคิวที่จุดเท และกลับมาพร้อมเริ่มรอบใหม่ บันทึกระยะทางแยกช่วงไปเก็บกับช่วงไปเท เพราะรถที่เก็บได้เร็วอาจใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการรอชั่งหรือรอเท เก็บข้อมูลทั้งวันงานปกติและวันที่ขยะมาก เช่น หลังวันหยุดหรือหลังตลาดนัด เพื่อให้เห็นว่ารถจะปิดงานได้ในกะเดิมหรือมีรอบตกค้าง ข้อมูลนี้ใช้เทียบจำนวนเที่ยวที่ทำได้จริงกับจำนวนเที่ยวที่คาดจากขนาดตู้

ใช้ใบชั่งก่อนและหลังเทเพื่อหาน้ำหนักขยะที่ขนได้ต่อเที่ยว ถ้าขยะมีทั้งวัสดุเบาและขยะเปียก ให้แยกวันหรือแยกเส้นทางตอนสรุปตัวเลข สำหรับวัสดุเบา ตู้ที่เต็มเร็วอาจทำให้ต้องไปเททั้งที่ยังบรรทุกได้อีกตามพิกัดน้ำหนัก ส่วนขยะเปียกควรติดตามน้ำหนักรวมและน้ำหนักลงเพลาก่อนวางแผนเพิ่มปริมาณในเที่ยวเดียว ใช้ข้อมูลปริมาตรเป็น ลบ.ม. ประกอบการดูว่าตู้เต็มตรงไหน และใช้น้ำหนักเป็นตันเมื่อคำนวณต้นทุนต่อปริมาณงาน

ดูว่าตัวรถแบบไหนเปลี่ยนจำนวนเที่ยวได้จริง

ลองเทียบทางเลือกบนเส้นทางเดิมโดยเริ่มจากเวลาที่ใช้เข้าจุดเก็บ หากรถใหญ่เข้าได้เพียงถนนหลัก ให้รวมเวลาที่รถขนาดเล็กต้องวิ่งรับจากซอยและส่งต่อขยะ รวมถึงเวลาของคนที่ต้องมาช่วยขนถ่ายด้วย หากจุดเก็บตั้งอยู่บนถนนกว้างและจุดเทอยู่ไกล ให้ลองคำนวณว่าเมื่อขนขยะได้มากขึ้นภายในพิกัด จะตัดเที่ยวไปเทได้กี่เที่ยวในสัปดาห์ที่มีงานปกติ เวลาที่ประหยัดได้จะนำไปเพิ่มจุดเก็บได้หรือไม่ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่พื้นที่เปิดให้เข้าทำงานด้วย

แผนเส้นทางรถเก็บขยะพร้อมจุดชั่ง จุดเท และบันทึกเวลาแต่ละเที่ยว
แผนเส้นทางรถเก็บขยะพร้อมจุดชั่ง จุดเท และบันทึกเวลาแต่ละเที่ยว

ถ้ากำลังพิจารณารถขยะไฟฟ้า ให้จดทั้งระยะทางและช่วงจอดที่นำมาใช้ชาร์จได้จริง แล้วรวมการเตรียมจุดชาร์จกับเวลาที่รถต้องพร้อมสำหรับกะถัดไป หากอยากใช้รถชุดเดิมส่งตู้ไปเทแทนการให้ทีมยกถังเดินทางไปด้วย ให้คำนวณเวลาที่ใช้สับเปลี่ยนตู้และจำนวนตู้ที่ต้องมี ณ จุดเก็บ เมื่อวาดลำดับงานของแต่ละทางเลือกลงบนเวลาเดียวกัน จะเห็นชัดว่าคอขวดอยู่ที่ตัวรถ จุดเท หรือการจัดคนเข้ากะ

คิดต้นทุนต่อเที่ยวและต่อตันด้วยข้อมูลชุดเดียวกัน

แบ่งค่าใช้จ่ายเป็นส่วนที่เกิดตามเวลาและส่วนที่เกิดตามการวิ่ง ส่วนแรกอาจรวมเงินลงทุนที่เฉลี่ยตามระยะเวลาถือรถ ค่าประกัน และค่าจุดจอด ส่วนหลังอาจรวมเชื้อเพลิงหรือไฟฟ้า ค่าแรงที่เพิ่มตามกะ และค่าบำรุงรักษาตามการใช้งาน ถ้ามีค่ายืมรถหรือจ้างรถแทนในช่วงซ่อม ให้นำมารวมตามช่วงที่เกิดจริง หากกิจการเก็บค่าจ้างขนตามเที่ยวแต่จ่ายค่าเทตามน้ำหนัก ให้บันทึกค่าปลายทางแยกไว้เพื่อมองเห็นผลของขยะหนักแต่ละรอบ

นำต้นทุนรวมในช่วงที่เลือกมาหารด้วยจำนวนเที่ยวที่ส่งขยะสำเร็จในช่วงเดียวกันสำหรับต้นทุนต่อเที่ยว แล้วหารด้วยน้ำหนักขยะรวมสำหรับต้นทุนต่อตัน ใช้หลักคิดเดียวกันกับรถทุกทางเลือกและจดสมมติฐานกำกับ เช่น กี่กะต่อสัปดาห์หรือใช้จุดเทแห่งใด ลองคำนวณซ้ำเมื่อเวลารอคิวนานขึ้นหรือเมื่อมีวันหยุดซ่อมตามแผน หากผลต่างเปลี่ยนมากเมื่อเพิ่มงานเพียงเล็กน้อย ให้กลับไปเก็บข้อมูลเส้นทางช่วงนั้นอีกครั้งก่อนนำตัวเลขไปตัดสินใจ

ใช้ใบเสนอราคาปิดช่องว่างในแผนต้นทุน

เมื่อได้ทางเลือกที่ทำงานครบกะแล้ว ให้รวบรวมสิ่งที่ต้องจ่ายก่อนวิ่งเที่ยวแรก เช่น การเตรียมรถ การติดตั้งอุปกรณ์ที่จำเป็นกับจุดเก็บ หรือการเตรียมโรงจอด แล้วจดว่าแต่ละรายการจะจ่ายให้ใคร หากกำลังตัดสินใจจากช่วงราคาโดยประมาณ ให้ขอใบเสนอราคาจากผู้ขายเพื่อยืนยันยอดและรายการส่งมอบก่อนใส่ในแผนต้นทุน หากซื้อแบบผ่อน ให้ขอรายละเอียดเงินจ่ายช่วงรับรถ ยอดจ่ายแต่ละงวด และเงื่อนไขที่มีผลต่อกระแสเงินสด แล้วใช้ระยะเวลาเดียวกันเมื่อเทียบกับทางเลือกที่จ่ายครั้งเดียว

เก็บใบชั่งและบันทึกเที่ยวของรถเดิมไว้เป็นฐานเทียบ เมื่อมีรถทดสอบ ให้เลือกรอบที่ใกล้เคียงกันทั้งลักษณะขยะ จุดเก็บ และจุดเท หากวันทดลองมีการปิดทางหรือคิวเทต่างจากปกติ ให้จดไว้ข้างตัวเลข เมื่อเริ่มใช้รถจริง ให้นำข้อมูลรอบแรกกลับมาเทียบกับแผนแล้วปรับเส้นทางหรือเวลาออกจากอู่ตามสิ่งที่พบ การติดตามนี้ช่วยให้เห็นว่าภาระที่เพิ่มเกิดจากจำนวนเที่ยว ค่าใช้รถต่อกะ หรือเวลาที่รถเสียไปที่ปลายทาง